Mark Carney

Văn Tuấn
Mark Joseph Carney (sinh ngày 16 tháng 3 năm 1965) là chính trị gia và nhà kinh tế học người Canada, hiện đang đảm nhận chức vụ Thủ tướng thứ 24 của Canada và lãnh đạo Đảng Tự do từ tháng 3 năm 2025. Trước khi trở thành Thủ tướng, ông đã có những cột mốc quan trọng trong sự nghiệp, khi giữ chức Thống đốc Ngân hàng Canada từ năm 2008 đến năm 2013 và Thống đốc Ngân hàng Anh từ năm 2013 đến năm 2020.
mark-carneyjpg-1742011197.webp
Carney năm 2015

Tiểu sử

Carney sinh ra tại Fort Smith, Lãnh thổ Tây Bắc, và lớn lên ở Edmonton, Alberta. Ông tốt nghiệp bằng cử nhân kinh tế tại Đại học Harvard vào năm 1988, sau đó tiếp tục học tại Đại học Oxford, nơi ông nhận bằng thạc sĩ vào năm 1993 và bằng tiến sĩ vào năm 1995. Carney đảm nhận nhiều vị trí tại Goldman Sachs trước khi gia nhập Ngân hàng Canada với chức vụ Phó Thống đốc vào năm 2003. Năm 2004, ông được bổ nhiệm làm Phó Bộ trưởng cao cấp Bộ Tài chính Canada. Vào năm 2007, Carney giữ chức Thống đốc Ngân hàng Canada, chịu trách nhiệm về chính sách tiền tệ của Canada trong suốt cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu. Ông lãnh đạo Ngân hàng Trung ương Canada cho đến năm 2013, khi Thủ tướng Anh bổ nhiệm ông làm Thống đốc Ngân hàng Anh. Tại đây, ông chỉ đạo phản ứng của ngân hàng trung ương Anh đối với Brexit và giai đoạn đầu của đại dịch COVID-19.

Sau khi rời bỏ công việc tại ngân hàng trung ương, Carney đảm nhận chức vụ Chủ tịch và đứng đầu mảng đầu tư tác động tại Brookfield Asset Management, đồng thời là Chủ tịch Hội đồng quản trị của Bloomberg L.P. Ông cũng giữ vai trò Đặc phái viên của Liên Hợp Quốc về hành động khí hậu và tài chính. Carney còn làm một trong những cố vấn không chính thức cho Thủ tướng Canada Justin Trudeau trong suốt đại dịch COVID-19 và được bổ nhiệm làm Chủ tịch lực lượng đặc nhiệm tăng trưởng kinh tế của Đảng Tự do vào tháng 9 năm 2024. Vào đầu năm 2025, ông công bố ý định ra tranh cử lãnh đạo Đảng Tự do Canada và giành chiến thắng vang dội vào tháng 3.

Thủ tướng Canada

Sau khi trở thành lãnh đạo Đảng Tự do Canada vào ngày 9 tháng 3 năm 2025, Carney thông báo sẽ nhậm chức "trong vài ngày tới". Sau cuộc gặp với Thủ tướng Trudeau vào ngày 10 tháng 3, Carney cho biết hai bên đã thảo luận về thời gian chuyển giao quyền lực và khẳng định rằng "quá trình chuyển giao sẽ diễn ra suôn sẻ và nhanh chóng". Carney nhận lời mời từ Toàn quyền Canada thành lập chính phủ sau khi Thủ tướng Justin Trudeau chính thức thông báo từ chức. Ông tuyên thệ nhậm chức Thủ tướng thứ 24 của Canada vào ngày 14 tháng 3 năm 2025, cùng với Chính phủ Canada thứ 30. Khi tuyên thệ nhậm chức, Carney trở thành Thủ tướng Canada đầu tiên sinh ra tại một trong các lãnh thổ và là Thủ tướng thứ ba sinh ra ở phía Tây Ontario (sau Joe Clark và Kim Campbell). Ông là Thủ tướng thứ hai có bằng tiến sĩ, sau William Lyon Mackenzie King. Bên cạnh đó, Carney là Thủ tướng đầu tiên chưa từng giữ chức vụ dân cử trước đây và là Thủ tướng đầu tiên kể từ John Turner không ngồi trong Hạ viện khi nhậm chức.

mark-carney-world-economic-forum-2013-3-1742011524.jpg
Carney phát biểu về triển vọng kinh tế toàn cầu tại hội thảo Diễn đàn Kinh tế Thế giới năm 2013

Cuộc sống cá nhân


Carney gặp vợ mình, Diana Fox, nhà kinh tế học người Anh chuyên nghiên cứu về các quốc gia đang phát triển, trong thời gian học tại Đại học Oxford. Cô tích cực tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường và công lý xã hội. Cặp đôi kết hôn vào tháng 7 năm 1994 khi Carney đang hoàn thành luận án tiến sĩ. Họ có bốn người con và từng sống ở Toronto trước khi chuyển đến khu vực Rockcliffe Park, Ottawa, rồi chuyển đến London vào năm 2013. Sau khi Carney rời Ngân hàng Anh vào năm 2020, gia đình ông quay lại Ottawa. Carney là cha đỡ đầu của con trai Chrystia Freeland, người đã tranh cử với ông trong cuộc bầu cử lãnh đạo Đảng Tự do năm 2025. Chị dâu của Carney là Tania, Lady Rotherwick, vợ của Robin Cayzer, Bá tước thứ 3 của Rotherwick. Em trai của ông, Brian, hiện sống tại Bắc Ireland.

Carney nói được một ít tiếng Pháp và mang quốc tịch Ireland, Anh, bên cạnh quốc tịch Canada. Vào năm 2025, ông tiết lộ đang trong quá trình từ bỏ quốc tịch Ireland và Anh. Carney có họ hàng xa ở Liverpool và là một người hâm mộ câu lạc bộ bóng đá Everton F.C. Ông cũng ủng hộ đội bóng Edmonton Oilers và Edmonton Elks. Carney đã hoàn thành Marathon London 2015 trong thời gian 03:31:22, nhanh hơn 17 phút so với thành tích tại Marathon Ottawa 2011.

Carney là tín đồ Công giáo. Vào năm 2015, tạp chí The Tablet vinh danh ông là người Công giáo có ảnh hưởng nhất tại Anh.